Osteoartrite da articulación do xeonllo

A dor no xeonllo adoita ser unha expresión da artrose da articulación do xeonllo. Esta enfermidade afecta a millóns de persoas en todo o mundo. Pero unha endoprótese non sempre é necesaria! Existen novos tratamentos eficaces para os procesos dexenerativos do xeonllo que abordan tanto as causas como os síntomas. O máis importante para cada paciente é coñecer as causas e síntomas da enfermidade, así como as opcións para o seu tratamento.

De onde vén a dor de xeonllos?

A enfermidade dexenerativa do xeonllo (osteoartrite, cambios dexenerativos, artrose) é unha inflamación crónica da articulación. Desafortunadamente, aínda que a idade é o principal factor de risco, a enfermidade tamén pode afectar a persoas a unha idade moi nova. A inflamación inicialmente dana cartilaxe, ligamentos, menisco e outras estruturas articulares. Non obstante, é a perda de tecido cartilaginoso o que determina a maior parte do agravamento do desenvolvemento da artrose. O amortecedor natural entre os ósos, a cartilaxe, está debilitado. Isto fai que os ósos da articulación se aproximen (perda de grosor da cartilaxe) e se froten entre si. Os extremos das fibras nerviosas, que están expostos debido á perda de grosor da cartilaxe, irrítanse con cada movemento. A fricción provoca dor, inchazo (visible por ecografía e ás veces mesmo a simple vista), rixidez, mobilidade reducida e posteriormente a formación de espolones óseos chamados osteofitos (visibles en raios X e ultrasóns). A base desta enfermidade é a inflamación crónica que destrúe a cartilaxe. O tratamento hábil da inflamación, a rexeneración da cartilaxe e o coidado das propiedades biomecánicas da articulación (rehabilitación) xogan un papel crucial no control da enfermidade progresiva.

Quen está afectado pola artrose, unha enfermidade articular dexenerativa?

A osteoartrite articular é a forma máis común de inflamación intraarticular. Aínda que a enfermidade tamén pode ocorrer en mozos, o risco aumenta despois dos 45 anos. Numerosos estudos demostran que a artrose da articulación do xeonllo é unha das máis frecuentes. O estudo tamén mostra que as mulleres son máis susceptibles á artrose.

Causas da artrose do xeonllo

A causa máis común de artrose do xeonllo é a idade. Case todos experimentamos algún grao de cambios dexenerativos ao longo da nosa vida. Non obstante, hai unha serie de factores que aumentan o risco de padecer artrose significativa a unha idade máis nova:

• Amigo – Co aumento da idade, a capacidade de rexeneración do tecido cartilaginoso diminúe. Ao mesmo tempo, aumenta o número de ciclos na articulación, aumentan as microsobrecargas e ás veces as lesións graves.
• Sobrepeso – O peso corporal excesivo aumenta a tensión sobre a articulación do xeonllo. Cada quilogramo adicional pon unha tensión adicional de 3-4 kg nos xeonllos. O tecido graxo anormal produce substancias que entran na articulación a través do sangue e causan danos.
• arteriosclerose (mala subministración de sangue ao óso subcondral, infartos óseos)
• Diabetes
• Trastornos hormonais – Probouse que perder 5 kg de peso pode reducir a dor ata un 50%.
• Factor hereditario – Os factores xenéticos xogan un papel importante no desenvolvemento da artrose. A aparición de artrose ou enfermidade reumática nos pais aumenta significativamente o risco do paciente de desenvolver a enfermidade. Tamén se pode herdar un eixe incorrecto ("curvatura") do membro, o que leva á sobrecarga desta articulación do xeonllo e ao desenvolvemento de cambios dexenerativos. Isto ocorre cando hai unha deformidade en valgo ou en varo do xeonllo.
• Xénero – As mulleres maiores de 55 anos teñen máis probabilidades de enfermarse que os homes da mesma idade. Inflúen os factores hormonais.
• Lesións e uso excesivo – As lesións adoitan depender do tipo de actividade que realiza unha persoa. As persoas que traballan axeonlladas, agachadas ou levantando obxectos pesados teñen máis probabilidades de desenvolver cambios dexenerativos debido á tensión e á presión frecuentes e inadecuadas sobre as superficies articulares.
• Deportes – Os deportistas profesionais, especialmente en disciplinas deportivas como o fútbol, o tenis, o baloncesto ou o sprint, teñen un maior risco de padecer artrose da articulación do xeonllo. Un gran grupo dos nosos pacientes son tamén persoas que practican deportes recreativos, aínda que moitas veces de forma moi intensiva. Entre eles, os corredores teñen máis problemas cos xeonllos (e os pés). Isto significa que os atletas deben tomar todas as precaucións para evitar lesións e uso excesivo. Pódese conseguir moito con medios relativamente sinxelos. É importante lembrar realizar exercicios de fortalecemento e estiramento regulares e moderados. De feito, son os músculos débiles ao redor do xeonllo os que reducen a súa estabilidade e provocan un desgaste máis rápido da cartilaxe e cambios dexenerativos. Os músculos adestrados incorrectamente contraen facilmente, o que provoca unha sobrecarga de tendóns, enteses (puntos de unión ósea) e ligamentos. A biomecánica da articulación danada deste xeito acelera o "desgaste" dos seus elementos. É necesario axustar o adestramento, a recuperación despois del, a dieta, ás veces os suplementos nutricionais e as inxeccións intraarticulares de medicamentos especiais (ácido hialurónico, PRP de plasma rico en plaquetas).
• Outras razóns – As persoas que padecen artrite reumatoide, a segunda inflamación articular máis común, teñen máis probabilidades de desenvolver artrose. Estes pacientes necesitan primeiro un tratamento axeitado da enfermidade subxacente por parte dun reumatólogo, así como procedementos multiortopédicos completos. Ademais, as persoas con certos trastornos metabólicos (por exemplo, os derivados dun exceso de ferro ou hormona de crecemento) ou trastornos do tecido conxuntivo (por exemplo, hipermobilidade constitucional das articulacións) tamén teñen un maior risco de padecer osteoartrite. O sangue na articulación dana gravemente a cartilaxe, polo que a hemofilia pode provocar danos graves e a necesidade de substituír as articulacións.

Se o tratamento conservador non é exitoso, está indicada a substitución cirúrxica da articulación cunha endoprótese artificial de xeonllo (tamén chamada aloplastia).

Síntomas da artrose da articulación do xeonllo

Esta enfermidade progresa de forma diferente segundo a gravidade, a idade, a actividade física e outras predisposicións, pero os síntomas máis comúns son:

• Dor na articulación do xeonllo que aumenta coa actividade e diminúe co descanso. É causada pola apertura das terminacións nerviosas libres do óso subcondral cando a cartilaxe está danada.
• Inchazo do xeonllo
• Sensación de calor na articulación
• Rixidez no xeonllo, especialmente pola mañá ou despois dunha inmobilidade prolongada, por exemplo despois de estar sentado na oficina ou ver a televisión
• unha redución do rango de movemento da articulación do xeonllo (ROM. - Range of Motion), que dificulta, por exemplo, levantarse dunha cadeira ou baixar dun coche. Dificultade para subir e baixar escaleiras e despois incluso para camiñar.
• ruídos de rechinar, rechinar ou estalar no xeonllo, especialmente como resultado do movemento brusco da articulación do xeonllo
• Moitas persoas tamén din que os cambios meteorolóxicos afectan o nivel de dor e a función articular.

Como se diagnostica a artrose do xeonllo?

O diagnóstico da artrose da articulación do xeonllo baséase principalmente nunha descrición da historia clínica do paciente, unha descrición detallada dos síntomas actuais e un exame ortopédico. Cando fales co teu médico, debes prestar atención ao que fai que aumente a dor e ao que a alivia. Tamén debes saber se alguén da familia sufriu algunha vez artrose ou enfermidades reumatoides.

O seu cirurxián ortopédico pode recomendar probas adicionais, incluíndo:

• radiografía, que mostra a gravidade das lesións óseas, incluíndo: estreitamento do espazo articular, osteofitos (espolones óseos), esclerose subcondral, endurecemento da eminencia intercondilar, eixe anormal do membro.
• Ultrasóns - Fai clic aquí para saber máis.
• MPT - Resonancia magnética - realízase a maioría das veces cando as radiografías e as ecografías non mostran unha causa clara da dor nas articulacións.
• Proba de sangue - para eliminar outras causas de enfermidade como enfermidades reumatoides, enfermidade de Lyme (boreliose), etc.

Métodos de tratamento para a artrose da articulación do xeonllo

O desenvolvemento da ortopedia nos últimos anos abriu novas posibilidades para o tratamento extremadamente eficaz da artrose da articulación do xeonllo. Mediante o uso de métodos modernos e tratamento con factores de crecemento (GPS = PRP, Plasma Rico en Plaquetas), é cada vez máis posible atrasar ou mesmo previr completamente a fase da cirurxía de reemplazo da articulación do xeonllo. Estes métodos utilizan a capacidade natural do corpo para inhibir a artrose e fortalecer a cartilaxe articular.

Os principais obxectivos do tratamento da artrose do xeonllo son aliviar a dor e restaurar o rango de movemento e o rango de movemento. O plan de tratamento debe seleccionarse individualmente. Ademais, o tratamento adoita implicar unha combinación dos pasos descritos a continuación.

Tratamento conservador (non cirúrxico)

• Perda de peso corporal. Mesmo perder algúns quilos pode aliviar significativamente a dor no xeonllo.
• Exercicios. Fortalecer e estirar os músculos arredor do xeonllo proporciona unha maior estabilidade, unha biomecánica adecuada e menos dor.
• Analxésicos e antiinflamatorios. Hai moitos medicamentos no mercado que axudan a aliviar a dor e a inflamación (chamados AINE - antiinflamatorios non esteroides). Pero recorda: non debes tomar analxésicos durante máis de 10 días sen consultar co teu médico. O uso prolongado aumenta a probabilidade de efectos secundarios. Os máis importantes deles son:
• Sangrado do tracto gastrointestinal superior (estómago e duodeno), especialmente nos Estados Unidos, onde a dispoñibilidade de AINE é alta e a dispoñibilidade dun médico é moito menor, e o sangrado está a ser unha causa común de morte,
• Úlcera de estómago e duodeno (destrución do revestimento do estómago polo ácido clorhídrico contido no zume gástrico),
• gastrite do estómago e do duodeno,
• redución da coagulación do sangue (posible hemorraxia),
• insuficiencia renal,
• Destrución da medula ósea.

É por iso que é tan importante usar outros métodos que non causen efectos secundarios sistémicos.

• Inxeccións de corticosteroides, chamados bloques de xeonllos esteroides. Os esteroides son poderosos medicamentos antiinflamatorios e alivian a dor. Desafortunadamente, teñen efectos sistémicos moi negativos (por exemplo, trastornos hormonais, diabetes) e locais (danos irreversibles á cartilaxe articular!). Polo tanto, esta forma de terapia só debe reservarse para os pacientes para os que se planifique en breve unha cirurxía de reemplazo da articulación do xeonllo (endoprótesis).
• Intervención ecográfica. Inxección do medicamento axeitado na zona afectada pola enfermidade baixo control ecográfico. Unha forma de terapia moi eficaz, pero require altas cualificacións e experiencia dun médico ortopédico.
• Inxeccións de ácido hialurónico, os chamados viscosupplementación. O ácido hialurónico adminístrase mediante inxección na articulación do xeonllo e aumenta a viscosidade do líquido sinovial e, polo tanto, as súas propiedades lubricantes. Reduce a fricción entre as superficies da cartilaxe, a dor de xeonllos, o clic e a rixidez e moitas veces mellora o rango de movemento.
• Comprimidos con glucosamina, coláxeno, condroitina. A súa eficacia non está comprobada na investigación, aínda que son moi comúns.
• Pomadas antiinflamatorias. Estes ungüentos úsanse externamente e poden proporcionar un alivio temporal. Non obstante, o seu efecto está limitado significativamente pola penetración débil na articulación a través da barreira da pel, tecido subcutáneo, fascia, etc. Os sprays garanten unha mellor penetración da droga.
• Estabilizadores e orteses da articulación do xeonllo. Indicado principalmente en casos de dano no ligamento cruzado anterior (LCA) ou outros ligamentos. Contribúen a unha mellor estabilidade da articulación do xeonllo e evitan así un maior dano á cartilaxe e ao menisco.
• Fisioterapia. Unha parte moi importante do proceso terapéutico. Os exercicios de fortalecemento e estiramento adoitan ser necesarios. Os máis importantes son a masaxe e a terapia manual por parte dun fisioterapeuta experimentado. A fisioterapia (por exemplo, crioterapia, ultrasóns, iontoforese ou correntes TENS) ten un efecto de apoio. A acupuntura, que xa se usa na vida cotiá do hospital en Alemaña, tamén pode ter un efecto. O teu fisioterapeuta amosarache como mellorar a túa forza muscular e flexibilidade articular na casa. Tamén debería amosarche como realizar exercicios básicos todos os días sen esforzar demasiado os xeonllos.

Tratamento cirúrxico

A operación ten unha serie de vantaxes e desvantaxes. Coas cualificacións adecuadas para a operación (avaliación correcta das estruturas danadas e a posibilidade da súa recuperación), pódese conseguir rapidamente unha mellora significativa. Non obstante, cada operación conleva un risco e, polo tanto, só se realiza se o grao de dano ás estruturas intraarticulares é grave e os métodos de tratamento conservadores non conseguen un efecto positivo. Os procedementos máis comúns para a artrose do xeonllo inclúen artroscopia, osteotomía e reemplazo de xeonllos.

• Artroscopia - Procedemento endoscópico mínimamente invasivo. Asegura a restauración segura da maioría das estruturas intraarticulares. Unha cámara lonxitudinal e os instrumentos insírense no xeonllo a través de dúas pequenas incisións (varios milímetros) na pel na parte frontal do xeonllo. Este procedemento adoita realizarse en atletas (reconstrucións complexas de ligamentos, cartilaxe, sutura de menisco) e en pacientes relativamente novos nos estadios iniciais da artrose (xeralmente menores de 60 anos). No primeiro caso, a volta ao deporte profesional é posible en pouco tempo, no segundo caso, os síntomas redúcense e o paciente é reubicado de forma oportuna ou elimina a necesidade de endoprótesis.
• Osteotomía – un procedemento para “cortar” o óso, corrixir o eixe do membro e unir os ósos. Deste xeito, aliviase a parte dolorosa do xeonllo, a maioría das veces a parte medial (esta parte adoita estar danada). A miúdo recoméndase unha osteotomía para unha fractura na zona do xeonllo (como unha fractura da tibia proximal) se non foi tratada adecuadamente. O éxito desta operación depende en gran medida da correcta clasificación do paciente e da correcta execución do propio procedemento. A vantaxe reside no atraso temporal na necesidade de endoprótesis, a desvantaxe na necesidade de inmobilización a longo prazo nun yeso para curar o óso.
• Substitución de xeonllos (Aloplastia, endoprótesis) é un procedemento cirúrxico importante no que se recortan os extremos dos ósos articulares dun xeito adecuado e despois se colocan sobre eles as partes metálicas da prótese (sobre o denominado cemento óseo ou simplemente mecánicamente). As novas superficies de unión forman os chamados revestimentos: de polietileno, cerámica ou metal. É posible que teña que substituír parte do xeonllo (medial) ou toda a articulación do xeonllo. O obxectivo da operación é recuperar unha maior mobilidade e eliminar a dor. Este é o caso na maioría dos casos. Non obstante, este é un procedemento importante e complicado para o que o paciente debe estar ben preparado. Aínda que as complicacións son raras, poden ser moi graves (incluíndo infeccións óseas, afrouxamento de implantes, complicacións tromboembólicas). Polo tanto, a reemplazo de xeonllo debe reservarse para persoas maiores de 55 anos con artrose grave para as que un tratamento conservador adecuado e intensivo non deu os resultados esperados. Esta operación está contraindicada en persoas maiores, con insuficiencia cardíaca ou respiratoria, trastornos hormonais (principalmente relacionados coa glándula tireóide), despois dun ictus ou outras enfermidades internas graves. Estes pacientes reciben un tratamento conservador intensivo. Non obstante, segundo as estatísticas, os resultados globais das intervencións cirúrxicas para a implantación dunha endoprótese nos últimos anos son moi bos, a pesar dalgúns riscos.

Polo tanto, hai que salientar a importancia do diagnóstico precoz e do contacto regular cun podólogo. A mellor alternativa á cirurxía segue sendo o tratamento con factores de crecemento PRP, viscosuplementación e rehabilitación profesional seleccionada individualmente. Na miña práctica, sigo a progresión da artrose e selecciono o tratamento axeitado en colaboración con radiólogos, reumatólogos e fisioterapeutas altamente cualificados.